F1. Kino, które przypomniało mi, dlaczego pokochałem wyścigi

Są takie filmy, które ogląda się oczami. Są takie, które ogląda się sercem. I są takie, które uruchamiają wspomnienia. Dla mnie właśnie takim filmem okazało się „F1: Film” (F1: The Movie, USA 2025) w reżyserii Joseph Kosinski.

Pełna kinowa sala, cisza i niepokój. "Matka Joanna od Aniołów" po latach

Są takie filmy, które najlepiej działają w ciszy. Bez popcornu, bez szeptów, bez nerwowego zerkania na telefon. A potem trafiasz na seans, gdzie sala jest pełna – i nagle okazuje się, że właśnie to ma sens. Tak było w świąteczny wieczór w Kinotece. Tłum ludzi, Wielkanoc, a na ekranie film, który z religijnością nie ma nic wspólnego w sensie pocieszenia – raczej w sensie niepokoju.

Matka Joanna od Aniołów (Polska 1961) nie jest filmem łatwym ani "świątecznym" w klasycznym rozumieniu. To opowieść o opętaniu, ale takim, które bardziej rozgrywa się w człowieku niż w jakiejś nadprzyrodzonej przestrzeni. Do klasztoru przybywa ksiądz Suryn (Mieczysław Voit), by zmierzyć się z przypadkiem opętania zakonnic, a przede wszystkim tytułowej Matki Joanny (Lucyna Winnicka). I od początku wiadomo, że to nie będzie pojedynek dobra ze złem, tylko raczej walka człowieka z samym sobą.

Kiedy film boli naprawdę. O ponownym spotkaniu z ‘Długiem’”

Są takie filmy, do których wraca się z wahaniem – bo pamięć podpowiada, że bolało. Dług Krzysztofa Krauzego (Polska 1999) jest właśnie takim doświadczeniem. Kiedy włączyłem go ponownie po latach, poczułem to samo uczucie, które towarzyszyło mi za pierwszym razem: narastający ucisk w żołądku, irytującą bezradność i bezsilność, że ta historia wydarzyła się naprawdę. 

To film, który nie starzeje się ani na sekundę. Przeciwnie – z każdym rokiem jego realizm uderza mocniej. Nie ma tu nic z gładkiej opowieści o świecie przestępczym, żadnej sensacyjności, żadnego popisu. Jest za to codzienny strach, sucho podawany jak wyrok.

Katastrofa, która nadal boli – "Heweliusz”

Są seriale, które budują napięcie powoli, nieśpiesznie, jakby bały się własnej tematyki. I są takie, które od pierwszych minut wciągają i mówią: "Patrz uważnie, bo będzie bolało”. Serial wyprodukowany przez Netflix "Heweliusz” (Polska 2025) zdecydowanie należy do tej drugiej kategorii.

Kiedy Netflix zdecydował się na nakręcenie serialu o jednej z najbardziej tajemniczych katastrof w polskiej historii, spodziewałem się dobrej produkcji, solidnej, ale jednak typowego dla tej platformy. Tymczasem dostałem serial, który uderza w odbiorcę jak fala sztormowa — chłodna, ciężka i niemożliwa do zignorowania.

Dom dobry – Smarzowski otwiera drzwi do piekła

W długi weekend, w lubińskim kinie, trudno było znaleźć wolne miejsce. Sala pękała w szwach, a zapach popcornu – niestety wszechobecny – przypominał, że nawet najbardziej wymagający film potrafi dziś ściągnąć tłumy. Przyszedłem z obawą. Bo filmy Wojtka Smarzowskiego zawsze mnie przerażają. Nie przez efekty specjalne, lecz przez brutalną prawdę, jaką potrafi wydrzeć z naszej rzeczywistości. I "Dom dobry" (Polska 2025) nie jest tu wyjątkiem.

To obraz, który wbija w fotel nie tylko emocjonalnie, ale też formalnie. Smarzowski znowu nie idzie na skróty – uderza w nasze sumienia, w przyzwyczajenia, w samozadowolenie. Z pozoru prosty temat – dom, miejsce, które ma być schronieniem – zamienia się w metaforę polskiego piekła, w którym tradycja i trauma tańczą ze sobą w ciasnym, dusznym wnętrzu.

Egzekutor – odważny temat, lecz czas go zjadł

Był pomysł, była odwaga, ale czasu film Filipa Zylbera nie przetrwał. "Egzekutor” (Polska 1999) to historia młodego mężczyzny, który wchodzi w rolę samozwańczego "anioła śmierci" – człowieka, pomagającego innym popełnić samobójstwo. Mocny punkt wyjścia, który mógł stać się filozoficznym thrillerem o granicach życia i śmierci, w praktyce ugrzązł w estetyce późnych lat 90., z całym jej ciężarem: teatralnymi dialogami, płaskim obrazem i pretensjonalnym tonem.

Pasikowski w wydaniu młodzieżowym — eksperyment, który nie wytrzymał próby czasu

Władysław Pasikowski po sukcesach Psów i Psów 2 postanowił w 1996 roku zejść z posterunku i wejść do liceum. Słodko-gorzki (Polska 2996) miał być filmem o emocjach, pierwszych miłościach i rozczarowaniach. Miał być czymś w rodzaju polskiego "Beverly Hills 90210", tylko z większą dawką polskiego smutku i papierosów. Niestety, po latach ten eksperyment nie tylko nie broni się - on zwyczajnie się zestarzał.

O ile Pasikowski w kinie sensacyjnym potrafił jak nikt mówić o męskim świecie, lojalności i zdradzie, o tyle w szkolnych ławkach stracił głos. Słodko-gorzki to film o młodych ludziach, w którym ani młodość, ani emocje nie brzmią prawdziwie. Dialogi, które w latach 90. mogły uchodzić za buntownicze, dziś trącą pretensjonalnością.

"Aniołowie są wśród nas” – film, który przypomina, że dobro też potrafi być ciche

Aniołowie są wśród nas (USA Ordinary Angels, 2024) to dramat inspirowany prawdziwymi wydarzeniami z początku lat 90. XX w. Opowiada historię Sharon Stevens (Hilary Swank), fryzjerki z Kentucky, która — mimo własnych słabości — postanawia wesprzeć wdowca Eda Schmitta (Alan Ritchson) i jego chorej córki, kiedy koszty leczenia stają się nie do udźwignięcia. W Dębkach, z morzem w tle i w skupieniu domowym, film ten nabiera innego wymiaru — mniej jako "kino”, a bardziej jako rodzinna opowieść o ludzkiej solidarności, nadziei i kulisach zwykłych cudów.

To nie jest film, który próbuje udawać coś, czym nie jest – wiadomo od razu, że inspirowany jest prawdziwymi historiami.

Hip-hopowa rewolucja w Irlandii

Zaraz jak zobaczyłem zwiastun filmu "Kneecap. Hip-hopowa rewolucja" (Kneecap Irlandia 2024) postanowiłem wybrać się do kina. Zwykle traillery są lepsze od filmów, tym razem obraz Richa Peppiatta, okazał się o wiele lepszy niż jego zapowiedź. 

Bardziej spodziewałem się po tym filmie opowieści o hip hopowym zespole na tle historii Irlandii, niż odwrotnie. Dodatkowo ten film bardziej przypomina "Trainspotting", niż biografię zespołu muzycznego. 

Dobre polskie seriale: Matki pingwinów

Naprawdę bardzo dobry polski serial. I to nie sensacyjny, jak to zwykle bywa, ale dramat, opowiadający o rodzicach, którzy muszą zmagać się ze schorzeniami swoich dzieci. Główną bohaterką jest wojowniczka MMA Kamila Barska (Marta Wągrocka), która przygotowując się do walki życia dowiaduje się, że jej syn (Jan Lubas) ma spektrum autyzmu...

O tym serialu słyszałem już od dawna ale nie mogłem się zmobilizować do obejrzenia, wreszcie usłyszałem, że córka coś ogląda, gdzie jest dużo wulgaryzmów. Wkurzony zapytałem co to, i okazało się, że to właśnie "Matki pingwinów" (Polska 2024).

Oppenheimer: Jak powstała amerykańska bomba atomowa

Wreszcie udało się zobaczyć ten głośny film. Zdobywca siedmiu Oscarów - "Oppenheimer" (USA, Wielka Brytania 2023) opowiada historię naukowca, który wraz z zespołem pracował nad budową amerykańskiej bomby atomowej. Pretekstem do pokazania życia fizyka były jego powojenne problemy z zarzutami dotyczącymi komunistycznych sympatii. 

Julius Robert Oppenheimer (znakomity Cillian Murphy w tej roli) przed wybuchem II wojny światowej zaangażowany był w tworzenie związku zawodowego wykładowców na jednej z uczelni, romansował z aktywną działaczką komunistyczną, a jego brat i znajomi należeli do partii.

Political fiction: Fakty i akty

Ten film widziałem kilkanaście lat temu, ale teraz dzięki warszawskiemu Iluzjonowi była okazja żeby sobie przypomnieć "Fakty i akty" (Wag the Dog USA 1997) Barry'ego Levinsona na sali kinowej. Dodatkowo, z b. ciekawym wprowadzeniem filmoznawcy Wojciecha Klaty. 

To jeden z tych filmów, które wyprzedziły rzeczywistość. Rok po jego premierze doszło do "afery rozporkowej" z udziałem prezydenta USA Billa Clintona. Dlaczego o tym wspominam? Bo film "Fakty i akty" opowiada o aferze z udziałem prezydenta, któremu nastolatka, przebywająca na wycieczce w Białym Domu, zarzuca molestowanie seksualne.

Filmy o dziennikarzach: Civil War

Trochę sceptycznie podchodziłem do tego filmu, bo po obejrzeniu zwiastuna wydawało mi się, że jest to produkcja SF. Jednak po dobrych recenzjach Civil War (USA, Wielka Brytania 2024) postanowiłem wybrać się do kina i wyszedłem bardzo pozytywnie rozczarowany (wiem, wiem, że rozczarować można się tylko negatywnie, ale podoba mi się to stwierdzenie). 

Z racji wykonywanego zawodu bardzo lubię filmy o dziennikarzach. Wielokrotnie oglądałem "Informatora" z Russelem Crowem i Al Pacino i wiele, wiele innych. Tym razem mamy okazję oglądać w pracy fotoreporterów. Doświadczoną fotografkę Lee (Kirsten Dunst), młodą adeptkę tej sztuki Jessie (Cailee Spaeny), dziennikarza, który chce zrobić ostatni wywiad z prezydentem USA - Joela (Wagner Moura) i schodzącego już ze sceny doświadczonego redaktora Sammy'ego (Stephen McKinley Henderson).

Kultowe filmy: Ojciec chrzestny

Jeden z najważniejszych filmów w historii filmu. Ostatnio miałem okazję zobaczyć w warszawskim kinie Iluzjon "Ojca chrzestnego" (The Godfather USA 1972) Francisa Forda Coppoli, nakręconego na postawie genialnej książki Mario Puzo. 

"Ojca chrzestnego" widziałem kilkanaście (może więcej...) lat temu na wideo, czytałem w latach 90. książkę Mario Puzo, teraz natrafiła się okazja zobaczenia tego filmu w kinie. Uwielbiam warszawski Iluzjon. Seans rozpoczyna się punktualnie, zazwyczaj bez reklam, nie słychać zgrzytu przegryzanego i połykanego pop cornu. No czego chcieć więcej?! Można skupić się i rozkoszować kunsztem filmowców. 

Erin Brockowich. O tym jak David pokonał Goliata

Erin Brockowich (USA 2000) to jeden z tych filmów, które bardzo lubię sobie od czasu do czasu przypomnieć. Jest to poruszająca opowieść o samotnej matce (Julia Roberts), która przypadkowo zdobywa pracę w kancelarii prawnej i reprezentuje lokalną społeczność w procesie przeciwko firmie, która zatruła wodę pitną. 

Erin Brockowich to postać autentyczna. 64-letnia dzisiaj aktywistka ekologiczna pracowała w nieistniejącej już kancelarii prawnej w Kalifornii. Zaangażowała się w pisanie pozwu przeciwko Hinkley Compressor Station (przedsiębiorstwu z koncernu Pacific Gas and Electric) oskarżanemu o zatruwanie środowiska i spowodowanie raka u wielu mieszkańców. Około 600 mieszkańców Hinkley dostało łącznie 333 miliony dolarów odszkodowania. 

Threads: Wojna jądrowa i upadek cywilizacji

Naprawdę koszmarny film. Threads (Wielka Brytania, USA, Australia 1984) polecał na Twitterze Jakub Żulczyk. Nie chciało mi się wierzyć, że jest aż tak źle, ale niestety było. Obraz Micka Jacksona jest niemal jak dokument pokazujący zagładę ludzkości...

Twórcy filmu (scenariusz napisał Barry Hines) dzień po dniu pokazują przygotowania do zbliżającego się nieuchronnie konfliktu zbrojnego Związku Radzieckiego z USA. Jest połowa lat 80. Sowieci wkraczają do Iranu, a na to nie mogą pozwolić Amerykanie. Dochodzi do pierwszych incydentów.

The Morning Show: tradycyjne media na ścieżce wojennej z wielkim biznesem

Wielkie i małe problemy koncernów medialnych i ich pracowników. Czego w trzecim sezonie The Morning Show (USA 2023) nie mamy?! Jest wielki atak hakerski na telewizję UBA i wyciek wrażliwych danych jej pracowników, próba sprzedania tonącego w długach koncernu medialnego i szukanie miliardera, który go kupi, loty w kosmos, wojna na Ukrainie i śledztwo ws. ataku na Kapitol. 

To jedna z najlepszych produkcji Apple TV. Grają w niej dwie wielkie gwiazdy - Jennifer Aniston i Reese Witherspoon, ale też wielu innych dobrych aktorów. Pamiętam pierwszy sezon mnie powalił, tematyka dosyć dobrze mi znana, bo przecież sam pracuje w mediach od ponad 30 lat, drugi był trochę słabszy, ale trzeci znowu mnie zachwycił, chociaż widzę wiele słabych stron opowiedzianej historii.

Jak biali mordowali Indian. Czas krwawego księżyca

Przerażał mnie najnowszy film Martina Scorsese. Do kina nie poszedłem, bo wysiedzenie w jednym miejscu przez ponad 3,5 godziny jednak mnie przerasta. Ostatecznie obejrzałem "Czas krwawego księżyca" (Killers of the Flower Moon USA 2023) w domu, na trzy razy i mnie zachwycił. 

Ten film to wielki pojedynek dwóch wielkich aktorów - pięknie się starzejącego Roberta de Niro i coraz bardziej dojrzałego Leonardo DiCaprio. Obaj nic już nie muszą, a od lat cieszą nas swoją grą. Raz w lepszych, raz w gorszych. Zwłaszcza de Niro wikła się w różnego rodzaju komedie, ale zawsze powoduje u mnie uśmiech.

Informacja zwrotna. Kolejny świetny polski serial

Naprawdę Polacy umieją w seriale! Kolejna rodzima produkcja bardzo mi się spodobała, a główny bohater Informacji zwrotnej (Polska 2023) Arkadiusz Jakubik kolejny raz pokazał się w świetnej formie. W serialu wyprodukowanym przez Netflix gra byłego muzyka-alkoholika szukającego swojego syna. 

Informacja zwrotna, powstała na podstawie książki Jakuba Żulczyka, składa się z dwóch wątków - walki z alkoholizmem głównego bohatera i afery reprywatyzacyjnej w Warszawie i okolicach. Marcin Kania, to były muzyk rockowy, który po latach dostał pieniądze za napisane kiedyś piosenki. Kupuje za nie kilka mieszkań na wynajem.

Filmy Wojciecha Smarzowskiego: Drogówka

Wojciech Smarzowski, to jeden z najważniejszych twórców filmowych polskiego kina ostatnich dwóch dekad. Stworzył tak ważne w historii polskiej kinematografii obrazy, jak: Dom zły, Wołyń, Róża, Kler, Pod Mocnym Aniołem czy Wesele.

Właściwie nie ma słabych filmów tego reżysera. Drogówka (Polska 2012) pozornie pokazuje kulisy pracy polskiej policji drogowej - alkoholizm, łapówki, kradzieże, sex z prostytutkami itd. Właściwie nie ma tam pozytywnych postaci, wszyscy są mniej lub więcej umoczeni. Każdy jest paskudny i nie ma na kim oka oprzeć, że jest tym jedynym sprawiedliwym. Po prostu wszyscy są źli.